นามบัตรของ Createx เพิ่งเปลี่ยนใหม่เป็นครั้งแรกในรอบ 12 ปี
ผมเลยอยากเขียนเล่าเรื่องของนามบัตรใบใหม่นี้ให้ฟัง แต่ก่อนจะพูดถึงใบใหม่ ผมอยากย้อนไปเล่าเรื่องนามบัตรใบแรกของ Createx ก่อน เพราะสองใบนี้เกี่ยวข้องกันมากกว่าที่ผมคิดครับ
นามบัตรรุ่นแรกของบริษัท ผมเป็นคนออกแบบเอง ตอนนั้นนามบัตรยังมีหน้าที่ของมันค่อนข้างชัด เวลาเจอใครเราก็แลกนามบัตรกัน ชื่อ ตำแหน่ง เบอร์โทร Email และที่อยู่บริษัท ยังเป็นข้อมูลที่คนต้องเก็บไว้ใช้
แต่ตอนออกแบบ ผมก็ไม่ค่อยอยากให้มันทำหน้าที่แค่นั้นครับ
ผมคิดว่าในเมื่อเราต้องยื่นกระดาษใบหนึ่งให้ใครสักคนอยู่แล้ว มันน่าจะสร้างอะไรระหว่างคนสองคนได้มากกว่าการส่งข้อมูลติดต่อ
เลยเกิดเป็นนามบัตรที่แต่ละคนใน Createx มี Artwork ไม่เหมือนกัน
Artwork พวกนั้นเริ่มจากการให้แต่ละคนบอกคำหนึ่งคำที่คิดว่าเป็นตัวเอง แล้วเอาวงกลมจาก Bubble ใน Logo ของ Createx มาประกอบเป็นภาพจากคำนั้น
อย่างใบของผมที่เห็นในรูป คำนั้นคือ “มีระเบียบ” ของคนอื่นก็เป็นคำอื่น และกลายเป็นรูปอื่น

ช่วงแรกผมเป็นคนออกแบบให้ทีละคนเองครับ พอคนในบริษัทมากขึ้น ก็ส่งวิธีคิดนี้ต่อให้ทีม Graphic เป็นคนทำต่อ
สิ่งที่ผมชอบคือ พอแต่ละใบไม่เหมือนกัน มันก็มีเรื่องให้ถามต่อ
“รูปนี้คืออะไร”
“ทำไมของคุณไม่เหมือนของอีกคน”
แล้วเจ้าของนามบัตรก็มีเรื่องของตัวเองให้เล่า
เราเลือกกระดาษที่สัมผัสดีด้วยครับ เพราะคิดตั้งแต่ตอนนั้นว่า Experience ของนามบัตรไม่ได้มีแค่สิ่งที่มองเห็น แต่มันคือสิ่งที่เกิดขึ้นตั้งแต่ตอนหยิบขึ้นมา จับ แลก แล้วคุยกัน
นั่นคือนามบัตรของ Createx เมื่อ 12 ปีที่แล้ว
…
พอมาถึงวันนี้ ผมบอกทีมว่า
“นามบัตรเก่าแล้ว เปลี่ยนเถอะ”
เป็นโจทย์ที่ฟังง่ายมากครับ
ถ้าตอบตรง ๆ ก็คงเป็นการ Design ใหม่ เปลี่ยน Font เปลี่ยน Layout เลือกกระดาษใหม่ หา Printing Technique ที่น่าสนใจ แล้วเราก็จะได้นามบัตรที่สวยกว่าเดิม
แต่มีบางอย่างเปลี่ยนไปมากในช่วง 12 ปีที่ผ่านมาครับ
คนแทบไม่ต้องใช้นามบัตรเพื่อเก็บข้อมูลติดต่อกันแล้ว วันนี้เจอกัน เรา Add Line, Save Contact, Follow Instagram หรือ Connect LinkedIn กันได้ตรงนั้นเลย
ข้อมูลที่เมื่อก่อนเป็นเหตุผลสำคัญว่าทำไมคนต้องเก็บนามบัตรไว้ ตอนนี้ย้ายเข้าไปอยู่ในโทรศัพท์เกือบหมดแล้ว
แล้วถ้าเป็นอย่างนั้น เราจะออกแบบนามบัตรให้สวยขึ้นไปเพื่ออะไร ถ้าสุดท้ายมันยังถูกเก็บเข้ากระเป๋า แล้วไปจบอยู่ในลิ้นชักเหมือนเดิม
โจทย์ที่ผมให้ทีมเลยไม่ได้มีแค่ว่า
“ทำนามบัตรใหม่ให้ Createx”
แต่มีคำถามต่อว่า
หลังจากแลกนามบัตรกันแล้ว ทำยังไงให้นามบัตรของเรายังอยู่กับคนรับ หรือยังมีคุณค่ากับเขาต่อ
ผมคิดว่าคำว่า “ต่อ” สำคัญครับ เพราะเราไม่ได้อยากให้ความน่าสนใจของมันจบอยู่แค่ไม่กี่วินาทีตอนที่ยื่นให้กัน เราอยากรู้ว่า หลังจากวินาทีนั้นผ่านไปแล้ว มันยังทำอะไรได้อีก
คำตอบที่ทีมกลับมาคือ นามบัตรที่มี “ชีวิตที่สอง”
ด้านในสามารถดึงออกมา พับ แล้วเสียบกลับเข้าไปในรอยไดคัทของตัวนามบัตรเอง กลายเป็นป้ายเล็ก ๆ ที่ตั้งอยู่บนโต๊ะได้
แต่ละใบมีคำเขียนมือไม่เหมือนกัน
ได้ดิ! / ลุยเลย / บูสๆ / All in! / Energy! / Awesome

จากข้อมูลติดต่อ กลายเป็นคำสนุก ๆ ที่คอยเชียร์คุณอยู่ทุกวัน
สิ่งที่ผมชอบอีกอย่างก็คือ มันไม่ได้เกิดจากการเพิ่มของเข้าไปครับ ไม่มีของแถม ไม่มีชิ้นส่วนเพิ่ม และใช้กระดาษเท่าเดิม
กระดาษชิ้นเดิมทำหน้าที่แรกเป็นนามบัตร พอหน้าที่นั้นจบ มันเปลี่ยนรูปแล้วทำหน้าที่ต่อ
…
พอกลับไปดูนามบัตรใบแรกกับใบล่าสุด ผมเพิ่งรู้สึกว่า จริง ๆ แล้วสองใบนี้ไม่ได้ต่างกันมากอย่างที่คิด
หน้าตาต่างกัน วิธีผลิตต่างกัน และเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่พฤติกรรมคนต่างกันมาก แต่คำถามตั้งต้นคล้ายกัน
เราจะทำยังไงให้ของชิ้นเล็ก ๆ ที่เรียกว่านามบัตร สร้างอะไรได้มากกว่าหน้าที่พื้นฐานของมัน
12 ปีก่อน คำตอบของเราคือทำให้นามบัตรเป็นจุดเริ่มต้นของบทสนทนา วันนี้ บทสนทนายังคงสำคัญ แต่เราอยากให้ Experience ไม่จบลงตอนแลกนามบัตรเสร็จ เราเลยพยายามทำให้มันมีบางอย่างอยู่กับคนรับต่อ
ถ้าจะให้สรุปวิวัฒนาการของนามบัตร Createx ในรอบ 12 ปีที่ผ่านมา มันคือ
นามบัตรใบเก่า…ทำให้ “ตอนแลก” มีคุณค่ามากขึ้น
นามบัตรใบใหม่…ทำให้ “หลังแลก” ยังมีคุณค่าต่อไปได้อีก

ผมคิดว่านี่ใกล้กับความหมายของคำว่า “ตอบโจทย์แบบคาดไม่ถึง” ที่เราใช้กับ Createx มากกว่าการพยายามทำอะไรให้แปลกครับ เพราะสำหรับผม “คาดไม่ถึง” ไม่ได้เริ่มจากคำถามว่า
เราจะทำอะไรที่คนอื่นไม่เคยทำ
แต่มันเริ่มจาก
โจทย์ที่เราได้รับ จริง ๆ แล้วต้องการให้เราแก้อะไร
บางครั้งคำตอบก็ยังเป็นสิ่งที่อยู่ใน Brief แต่บางครั้งเราต้องถามต่ออีกหนึ่ง หรืออีกหลายคำถามถึงจะเจอมัน
ผมชอบงานเล็ก ๆ แบบนี้เป็นพิเศษครับ เพราะไม่มีเหตุผลภายนอกอะไรบังคับให้เราต้องคิดเยอะ
ไม่มี Campaign ใหญ่ ไม่มี KPI ไม่มี Client มาคอย Challenge และไม่มี Budget ที่ทำให้มันกลายเป็นงานสำคัญ
มีแค่ของชิ้นหนึ่งที่เราต้องทำให้ตัวเอง มันเลยเป็นคำถามที่ดีเหมือนกันว่า ถ้าไม่มีใครบังคับ เราจะยังใช้วิธีคิดเดียวกับที่เราใช้กับงานของลูกค้าหรือเปล่า
สำหรับผม นามบัตรใบใหม่นี้ไม่ได้เป็นหลักฐานว่า Createx ออกแบบนามบัตรเก่งครับ
สิ่งที่น่าสนใจกว่าคือ 12 ปีผ่านไป เราเปลี่ยนนามบัตรไปหมดแทบทุกอย่าง แต่ยังพยายามตอบคำถามเดิมอยู่
ทำยังไงให้สิ่งที่เราทำ มีคุณค่ามากกว่าหน้าที่ที่มันถูกสั่งให้ทำ
